Ứng dụng AI trong kiểm toán tại Việt Nam: Thực trạng, tác động và hàm ý chính.

Abstract

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) đang được quan tâm như một công cụ hỗ trợ trong hoạt động kiểm toán. Bài viết phân tích thực trạng ứng dụng AI trong kiểm toán tại Việt Nam và đánh giá tác động của AI đối với quy trình kiểm toán, chất lượng dịch vụ nghề nghiệp và vai trò của kiểm toán viên, dựa trên tổng hợp các nghiên cứu và báo cáo chuyên ngành. Kết quả tổng hợp cho thấy việc ứng dụng AI tại Việt Nam hiện vẫn ở giai đoạn khởi đầu, với mức độ triển khai còn hạn chế và chưa đồng đều giữa các tổ chức kiểm toán. Các ứng dụng hiện nay chủ yếu tập trung vào phân tích dữ liệu, phát hiện bất thường và tự động hóa các thủ tục lặp lại, trong khi việc tích hợp AI vào các xét đoán nghề nghiệp cốt lõi vẫn còn rất hạn chế ở cả khu vực công và tư.Tổng quan các nghiên cứu cũng cho thấy các yếu tố như mức độ sẵn sàng công nghệ và năng lực nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng AI, trong khi các yếu tố thể chế và áp lực bên ngoài chưa được ghi nhận là yếu tố chi phối chính. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ khung pháp lý, chất lượng dữ liệu và năng lực nguồn nhân lực kiểm toán. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm định hướng ứng dụng AI trong kiểm toán theo hướng hiệu quả và bền vững.